เมื่อทำงานกับคน ความขัดแย้งระหว่างผู้บริหาร หรือ นายจ้าง และ พนักงาน หรือ ลูกจ้าง ก็มักจะเกิดขึ้นเนือง ๆ ทั้ง ๆ ที่มีกฎเกณฑ์ระเบียบข้อบังคับและกฎหมายเป็นหลักเกณฑ์ พนักงานก็อาจจะเพลี่ยงพล้ำ ผู้บริหารก็อาจจะผิดพลาดได้เสมอ คู่กรณีที่พิพาท ถ้าไม่อาจตกลงกันได้ ก็ต้องไปใช้สิทธิทางศาล หรือร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานได้ เป็นผลให้เกิดความเสียหายได้
การประนีประนอมยอมความ เป็นวิธีการที่ทำข้อพิพาทระงับไปได้ ทำให้เกิดความราบรื่นในองค์กร แม้กระนั้นทั้งผู้บริหาร และพนักงานก็มักจะใช้ไม่เป็น ทำให้เกิดข้อขัดข้อง เป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้
หลักสำคัญของสัญญาประนีประนอม ก็คือ
1) วัตถุประสงค์ของสัญญาประนีประนอมยอมความ ต้องชอบด้วยกฎหมาย จะตกลงกันขัดต่อกฎหมายไม่ได้
2) ต้องมีคู่สัญญาสองฝ่าย ลูกจ้างให้คำรับรองฝ่ายเดียว ไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ
3) คู่สัญญามีความสามารถทำสัญญาได้ ต้องเป็นนายจ้างตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน มาตรา 5 ถ้าจะให้บุคคลอื่นทำแทน ต้องมีหนังสือมอบอำนาจ
4) สัญญาประนีประนอมยอมความทำขึ้น เพื่อระงับข้อพิพาท ที่มีอยู่ขณะนั้น หรือ จะมีขึ้น สัญญาประนีประนอมยอมความ อาจทำขึ้น เพื่อระงับข้อพิพาท ซึ่งมีอยู่ และจะมีขึ้น พร้อมกันในสัญญาฉบับเดียวก็ได้
5) คู่สัญญาประนีประนอมยอมความ ต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน โดยจะให้บุคคลภายนอกชี้ขาดก็ได้
6) สัญญาประนีประนอมยอมความ เป็นสัญญาต่างตอบแทน (มาตรา 852 ผลของสัญญาประนีประนอมยอมความนั้น ย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้น ระงับสิ้นไป และทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้น ว่าเป็นของตน)
7) ต้องทำเป็นหนังสือ (มาตรา 851 อันสัญญาประนีประนอมยอมความนั้น ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่ง ลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด หรือ ลายมือชื่อตัวแทนของฝ่ายนั้นเป็นสำคัญ ท่านว่าจะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่) หากคู่สัญญาฝ่ายใดไม่ได้ลงชื่อในสัญญาประนีประนอมยอมความก็ไม่ต้องรับผิด
8) สัญญาประนีประนอมยอมความอาจทำนอกศาล หรือ ทำในศาลก็ได้ เช่น ทำสัญญาประนีประนอมยอมความในสถานประกอบกิจการที่ลูกจ้างทำงาน หรือ สำนักงานของนายจ้าง เป็นต้น
โครงการลาออก
ลูกจ้างสมัครใจลาออกและตกลงว่าขอสละสิทธิ์ข้อเรียกร้องใด ๆ จากนายจ้าง ใช้บังคับได้
|
คำพิพากษาฎีกา 2624/2516, 4211/2531 โจทก์ (ลูกจ้าง) สมัครใจเข้าร่วมโครงการลาออกของบริษัทจำเลย ผู้เป็นนายจ้าง โดยตกลงกันว่าโจทก์ขอสละสิทธิ์ และขอปลดเปลื้องบริษัทจากข้อเรียกร้องทั้งปวง โดยจำเลยได้จ่ายเงินที่โจทก์พึงได้รับตามกฎหมายให้แก่โจทก์หมดแล้ว ซึ่งไม่น้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ จึงไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน ใช้บังคับได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิฟ้องเรียกผลประโยชน์ใด ๆ ตามสัญญาจ้างแรงงานจากจำเลยอีก
|
พ้นจากการเป็นพนักงานแล้ว จึงทำสัญญาประนีประนอมยอมความ
ลูกจ้างไม่ไปทำงานถึง 2 เดือนเต็ม แล้วจึงทำสัญญาประนีประนอมยอมความ ใช้บังคับได้
|
คำพิพากษาฎีกา 3121/2543 นายจ้าง (จำเลย) มีหนังสือเลิกจ้างโจทก์ (ลูกจ้าง) โดยให้มีผลเป็นการเลิกจ้างตั้งแต่วันที่ 9 มีนาคม 2542 ซึ่งโจทก์ทราบการเลิกจ้างและไม่ไปทำงานตั้งแต่วันที่กล่าว โจทก์ทำหนังสือยินยอมการสละสิทธิเรียกร้องของโจทก์ หลังจากโจทก์ไม่ไปทำงานถึง 2 เดือนเต็ม โจทก์จึงมีอิสระแก่ตน พ้นพันธะกรณีและอำนาจบังคับบัญชาของจำเลย โดยสิ้นเชิง การสละสิทธิ์เรียกร้องของโจทก์ตามเอกสารดังกล่าว ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน และไม่เป็นโมฆะ จึงมีผลใช้บังคับได้
|
เกษียณอายุแล้วฟ้องเรียกร้องเงินบำเหน็จ
ลูกจ้างออกจากงานเพราะเหตุเกษียณอายุ แล้วรับรองว่าจะไม่ใช้สิทธิเรียกเงินอื่นใดอีก เมื่อสละสิทธิ์แล้ว จึงไม่มีสิทธิฟ้องเรียกเงินบำเหน็จ
|
คำพิพากษาฎีกา 2945/2525 ลูกจ้างออกจากงานเพราะเหตุเกษียณอายุ ลูกจ้างได้ทำหนังสือข้อตกลงให้ไว้กับนายจ้างว่า ลูกจ้างได้รับค่าชดเชย และเงินผลประโยชน์ เนื่องจากการปลดเกษียณจากนายจ้างแล้ว ลูกจ้างรับรองว่า จะไม่ใช้สิทธิ์เรียกเงินอื่นใดจากนายจ้างอีกต่อไป ดังนี้ เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ ซึ่งหมายความว่า ลูกจ้างยอมสละสิทธิ์เรียกร้องเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิ์ได้รับจากนายจ้างทุกประเภท ซึ่งรวมถึงเงินบำเหน็จที่ยังขาดอยู่ด้วย ลูกจ้างจึงไม่มีสิทธิ์ฟ้องเรียกเงินบำเหน็จที่ยังขาดอยู่จากนายจ้างอีกต่อไป การที่ลูกจ้างยอมสละสิทธิ์ในการรับเงินบำเหน็จนั้น เป็นเรื่องลูกจ้างยอมสละสิทธิ์ในจำนวนเงินที่จะพึงได้รับจากนายจ้างเท่านั้น ส่วนหลักเกณฑ์การจ่ายเงินบำเหน็จซึ่งเป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างยังมีอยู่อย่างไร คู่กรณีก็คงปล่อยให้เป็นไปตามเติม จึงถือไม่ได้ว่าเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อย หรือ ศีลธรรมอันดีของประชาชน
|
เมื่อนายจ้างจ่ายเงินใด ๆ ให้แก่ลูกจ้าง เนื่องจากเกษียณอายุก็ดี หรือ ลูกจ้างลาออกเองก็ดี ก็ควรทำเอกสารให้รัดกุม มิฉะนั้นก็อาจกลายเป็นโมฆะได้ เพราะขัดต่อกฎหมายแรงงาน ซึ่งเป็นกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน
***********************************
|
